Met twee lustig pratende kereltjes in huis oogst een oplettende moeder heel wat prietpraat bij elkaar. Hoog tijd dus voor een nieuwe dosis kinderwijsheden, met dank aan Sam (7) en Jesse (2)!

Jesse klaagt over zijn gezondheid: “Ik voel me niet zo fijn, ik heb griep in mijn rug denk ik!”

Sam heeft handbaltraining in de zaal, en dat wordt besproken in de auto. Jesse: “Daar zijn opa en oma ook.” Ik: “Nee hoor, echt niet” Jesse: “Echt wel, opa en oma zijn ook in de zaal!” Dan valt bij mij het kwartje: ze wonen in OldenZAAL.

Sam kan heus al heel plechtig en officieel praten…hij maakt Jesse koning en zegt dan op heel deftige toon: “Komt u maar zitten, achterlijke Hoogheid”. Ingewikkeld hoor, al die aanspreektitels…

Sam speelt op de piano Vader Jacob, en wij zingen allemaal lekker mee. Jesse luistert goed naar de tekst, en vraagt dan blij: “Is dat vader Jacob van de muziekles?” We zingen dat liedje nooit op muziekles, maar na even denken snap ik het ineens: er zit een kindje Jacob op muziekles, en vorige keer was zijn vader mee!

Op televisie gaat het over orgaandonatie, en da’s voor Sam een hartstikke actueel onderwerp na het overlijden van zijn Ama (die haar hoornvliezen doneerde). Sam luistert aandachtig, en denkt er duidelijk over na, want hij komt er later op de dag op terug met de vraag: “Als je nou een dappere houthakker bent en je hartje is ziek, en je krijgt een hart van iemand anders, wil je dan ook wat anders worden en ben je dan nog dapper?”

Jesse bekijkt mijn moedervlekken. Da’s interessant! Nieuwsgierig vraagt hij: “Heeft Sam dan ook samvlekken?”

En tenslotte een ontroerende van onze pure levensgenieter Sam. In de auto verkondigt hij aan Martin “Ik wou dat ik nog jonger was”. Martin vraagt natuurlijk wat hem daar dan leuk aan lijkt. Sam, vanuit de grond van zijn hart: “Omdat ik dan nog langer kon leven!”

Wij zijn gezegend met twee verbaal bijzonder vaardige kinderen.
Het oudste exemplaar was net 1 toen hij de consultatiebureau-arts versteld deed
staan door op de vraag “welk dier vind je leuk?” keurig netjes
“stokstaartje” te antwoorden. Inmiddels wint hij, bijna 8, met gemak
iedere discussie van zijn moeder. Het jongste exemplaar volgt in de voetstappen
van zijn broer en kletst van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat de oren van
je kop. En wie ben ik om daarover te klagen…ik geloof niet dat ik ooit een minuut
van mijn wakkere leven heb doorgebracht zonder praten. Martin praat weliswaar
een stuk minder – daar biedt mijn praat-dichtheid vermoedelijk ook weinig
ruimte voor – maar als hij wat zegt is dat altijd zeer scherp en raak. Kortom:
de appels vallen niet ver van de bomen.

Als een peuter van net tweeeneenhalf zo goed kan praten als onze
Jesse, biedt dat een unieke en vermakelijke inkijk in het gedachtengoed van een
tweejarige. Zomaar een greep uit de oogst van de afgelopen paar dagen levert
een aantal juweeltjes op. Zo heeft meneer een geheel eigen kijk op
natuurfenomenen: hij wist mij, inclusief demonstructie met een
speelgoedolifant, bijna te overtuigen van het feit dat een owiefant uit zijn
slurf plast (“ech waar mamma, op een potje”). Ook zijn eigen lichaam
snapt hij al heel goed: toen hij gisteren uitvoerig gaapte en ik opperde dat
hij dan wel moe zou zijn, meldde hij “maar dit was een gaap omdat ik niet
moe ben!”. Sommige woorden zijn nog wel heel erg ingewikkeld: op mijn
uitroep “even geduld AUB” antwoordde Jesse geirriteerd “maar ik
heet helemaal geen AUB!”

Het gekst ben ik als sentimentele doos – daar kun je niets aan
doen, dat word je vanzelf als moeder, echt waar – op de onverwacht lieve
uitspraken die zo’n klein ukje kan produceren. Zo maakte hij van de week met
zijn speelgoed-fototoestel een nepfoto van mij, keek demonstratief naar de
camera en riep uit: “Je staat er prachtig op!” En omdat ik hem altijd
kleine kabouter noem, verzuchtte hij in een vlaag van liefde “Jij bent
mijn mamma kabouter omdat je zo lief bent, ik ben heeeeeeel verliefd”.

Genieten vind ik het met hem, en ik zuig al zijn wijsheden gretig
op. Soms met verbazing, soms met een lach, soms vol ongeloof. En heel soms weet
zo’n peutertje iets filosofisch te zeggen dat je kippenvel geeft en een brok in
de keel. Al fietsend deze week, met zijn kleine koppie nog duidelijk bij het
overlijden van zijn geliefde ama, hoorde ik hem achterop zeggen: “Ik ben
nog niet dood he, maar ik ben wel ook ziek geweest. Ik leef nog heel lang…en
gelukkig!”

Morgen is het een maand geleden. Terwijl de dagen zich vullen met alledaagse zaken (eindeloos vergaderen, snotterende peuter tevreden houden, wennen aan een ritme vol handbaltrainingen) rijgt zich door de dagen ook een lint van verdriet en herinneren. Zolang je moeder er nog is, is je relatie met haar een vanzelfsprekendheid: zo gewoon dat je nooit tijd besteed aan bedenken voor relatie je met haar hebt. xa0Je houdt van haar, en verder gaat alles zijn gangetje.

Nu ze er niet meer is, komt het rouwen. En rouwen doet precies dat waar je normaal gesproken niet aan toekomt: in honderden herinneringen wordt een beeld geschetst van wat je voor elkaar hebt betekent. En wat je nu dus gaat missen. Dat er niemand mij ooit meer x93Miekskex94 zal noemen bijvoorbeeld, ook al vond ik dat eigenlijk helemaal niet zox92n leuk koosnaampje. Dat ik voortaan zelf de Allerhande zal moeten halen. Helemaal geen moeite natuurlijk, maar ik was altijd zo onredelijk blij als mamma hem uit haar tas haalde, speciaal voor mij mee naar Amersfoort genomen. Iedere dag onstaan er zo een aantal ijkpunten uit al die jaren moeder en dochter zijn, en iedere dag besef ik dus weer een beetje meer wat ik daarin ga missen.

Wild enthousiast aanhoren dat Jesse xa0ineens x93Schaapje, schaapjex94 kan zingen, vol interesse alle 326 vakantiefotox92s bekijken, net zo blij als ik zijn dat ik drie gloednieuwe Harry Potter boeken voor 5 euro per stuk op de kop heb kunnen tikken, Sam verrassen door al zijn op school geleerde oude liedjes vlekkeloos mee te kunnen zingen: uit al die beelden destilleer ik de waarde van mamma voor mij. En die waarde is zo simpel, maar zo waardevol: zij vond ieder detail van mijn leven interessant, zij vond MIJ interessant. En hoe je het ook wendt of keert: dat gaat niemand op de wereld net zo hebben als zij, en dat blijft net zo fijn voor je als vijfjarig kind of als achtendertigjarige vrouw.

Heel lang geleden heb ik mijzelf voorgenomen alle tegenslag in het leven te benaderen vanuit de grondhouding x93Wat brengt dit mij, dat ik anders niet had gewetenx94. Maakt pijn of verdriet nooit minder, maar voelt in ieder geval minder machteloos. De les die ik uit het overlijden van mamma meeneem naar de toekomst is precies dat wat de kern was in onze relatie: ik wil voor Sam en Jesse ook die moeder zijn die enthousiast kan zijn over elk detail in hun leven. Want ik weet het nu uit ervaring: zox92n moeder hebben is een cadeau dat niemand je ooit meer afneemt!

Beste lezer, u heeft mij moeten missen de afgelopen twee-en-een-halve week. Een zo lange web-afwezigheid kan ik mij de afgelopen vijf jaar niet heugen: mijn dagelijks leven is inmiddels naadloos verweven met internet. Via de smartphone worden werkmails tot in de supermarkt gecheckt, via Facebook worden vriendschappen bijgehouden, via Buienradar wordt gekeken of het fietstochtje naar de kinderboerderij nu kan beginnen of moet wachten tot na het middagslaapje, boeken/vakanties/kleding/DVD's worden online gekocht, en via deze weblog wordt sinds vier jaar wekelijks trouw mijn leven door mijzelf publieklijk geanalyseerd. Ook, of misschien wel juist, tijdens vakanties.

Zo niet de afgelopen vakantie in de Dolomieten. Voor het eerst in jaren waren we met de tent op pad, en potverdorie wat was dat heilzaam. De aanloop naar de vakantie was bepaald niet ontspannen (inclusief een werkdag tot 23u 's avonds om alles af te ronden en een op handen zijnde crisis proberen te voorkomen…), maar zo snel we op de camping de tent opgezet hadden nam oer-Marthe het van me over. Dat is het effect van kamperen temidden van de bergen op mij: ik word een klein meisje dat "hutje bouwen" speelt. De regen tikkelt op de tent, de eenpanspasta wordt op het gaspitje in elkaar gedraaid, de berggeiten zien we vanuit onze tent ronddartelen, de Skip Bo kaarten komen tevoorschijn en dan kan ik mijn geluk niet op: kneuterigheid kent geen tijd.

Na dag 1 waren het werk en een overvolle agenda dus niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk 1000 kilometer weg. Toen op dag 2, hoe symbolisch kan een mens het krijgen in zijn leven, ook nog mijn horloge het begaf sloeg de onthaasting definitief toe. En ik voelde aan alles dat WIFI in de tent (hoewel te regelen) daar niet aan zou bijdragen. Dus spendeerde ik twee weken zonder televisie, zonder internet en zonder horloge. Maar met veel spelletjes, middagdutjes, wandelingen door de bergen, glaasjes wijn en Prosecco (1 euro…) en pizza's. Niks geen ontwenningsverschijnselen gehad, en wat een zee van tijd had ik ineens om vier boeken uit te lezen en eindeloos met de jongetjes te spelen.

Overigens lukte het de mannen ook bijzonder makkelijk om "the simple life" op te pakken. De grote man ging meteen in oer-mannen-modus door bij regenbuien inspectierondes door en om de tent te lopen (voor het geval er lekkages waren die spoorslags bestreden moesten worden, om het gezin in veiligheid te brengen). De kleine mannetjes vonden het GE-WEL-DIG om te kamperen: alles was 1 groot avontuur, van gezamenlijke slaaptent tot afwassen in het afwashok. Jesse bleek een berggeitje en deed een scala aan nieuwe woorden op: skilift, ciao, bergschoenen, cool ("da's echt heel cool hoor, mamma!"). En ja: in een land waar pizza en ijs in elk restaurant te krijgen is, is onze kleine beer natuurlijk gelukkig. Sam genoot enorm van het buitenleven, maakte vriendjes op de camping en bleef iedere avond lang op om met ons te kunnen kaarten. Volgend jaar dus weer met de tent weg.

Just what the doctor ordered. Benieuwd of ik volgende week, als de werkweek weer begint, nog kan ontdekken waarom ik dat ook al weer wilde: werken.

 
Het is het lot van een tweede kind: je hobbelt een beetje mee met de rest van het gezin, zonder dat alle mijlpalen die je bereikt meteen opgemerkt worden. Je kan denken dat dat zielig is,  maar misschien worden tweede kinderen daardoor wel veel creatiever en gelukkiger dan van die saaie, verantwoordelijke eerste kinderen (en dat is geen psychologie van de koude grond: dat blijkt uit onderzoek). Daar waar we bij Sam werkelijk ieder woordje/stapje/groeispurtje volgden, ontwikkelt Jesse zich min of meer ongezien als een speer. Dat krijg je als je in een gezin landt waar iedereen een bijzonder druk eigen leven heeft, en er al een grote broer rondloopt die zwemdiploma's haalt en brieven schrijft.

Quality time met Jesse schiet er dus vaak bij in, maar de afgelopen dagen maken Jesse en ik dat meer dan goed. Martin zit in Istanbul, Sam in Maastricht, en Jesse en ik besteden onze vrije dagen aan nader met elkaar kennismaken. Dat bevalt goed trouwens. Met Jesse valt bijvoorbeeld prima een gesprek te voeren op niveau. Zo vroeg hij in de H&M, waar ik lekker in een aanbiedingenrek stond te graaien: "Mamma, wat zoek je?" Toen ik zei: "Ik kijk gewoon even", antwoordde hij wijs: "Ja maar, wat heb je NODIG?" Verder constateerde hij tijdens een fietstochtje "Mamma, nu ben je even foutgereden" (altijd fijn, van die feedback) en reflecteerde hij op zijn eerdere zeuren om nog een aflevering Dora door te zeggen: "Mamma, als ik Dora kijkte, wilde ik gewoon nog een keer kijken!". Dat hij de plank soms ook nog mis slaat bleek door zijn constatering "Toen jij klein was zat je in mijn buik, mamma". Gelukkig, in dit wijze ventje schuilt dus toch nog een peuter.

Het is genieten met de kleine man de afgelopen dagen. Ik zuig zijn levenslust op, geniet net zo hard als Jesse van Sprookjeswonderland (alhoewel de vreugde na tien ritjes op de paardjes iets minder werd…), heb het gevoel dat mijn werk – dat het afgelopen jaar altijd wel aanwezig was, ook op vrije dagen – mijlenver weg is, maak kennis met de mooie omgeving van Amersfoort door een lange fietstocht met hem te maken en doe heerlijk mee met de middagslaapjes. Jesse heeft weer even de volle aandacht (eigenlijk voor het eerst sinds de kraamweek), en geniet daar enorm van. Conclusie na deze drie dagen nadere kennismaking: hij mag blijven (en ik geloof ik ook).

 
Sommige vrouwen schijnen het van nature te hebben. Dat is in mijn geval dus niet zo. Natuurlijk hield ik meteen van Sam zodra hij er was, en was hij de liefste/mooiste/leukste/knapste baby op aarde, en kon ik niet ophouden naar hem te kijken, maar ik voelde me na zijn geboorte niet meteen tot in mijn tenen moeder. Dat moest groeien. Pas toen er op de creche allerlei kindjes mij "mamma van Sam" begonnen te noemen, begon ik me ook echt moeder te voelen. In de loop van de jaren heb ik natuurlijk inmiddels heel wat "ik voel me nu echt moeder"-momentjes achter de rug. Het "huilend op de fiets zitten nadat ik Sam weg had gebracht op zijn eerste schooldag"-moment bijvoorbeeld. Of het "met Jesse op schoot zitten nadat hij bijkomt uit zijn narcose"-moment. En natuurlijk ook alle kerstspel-, diplomazwem-, eerste stapjes- en moederdagontbijt(met boterhammen met fricandeau gecombineerd met chocopasta)- momenten.  Maar een echte oermoeder, moet ik tot mijn spijt bekennen, zal ik nooit zijn.

Als jong meisje had ik die droom wel: ik wilde wel acht kinderen (naast een drukke baan, want ook die ambitie had ik), in een groot oud huis waar het altijd druk en gezellig was, waar het rook naar appeltaart (met appels van de oude appelboom in de tuin) en waar ik dan stralend rondliep om pleisters te plakken, liedjes met de kinderen te zingen (onderwijl spelend op een piano, die midden in de gezellige woonkamer stond) en kleine ruzietjes tussen de kinderen lachend en handig op te lossen. En o ja: met een knappe donkerharige man erbij natuurlijk!

Zoals dat gaat in het leven blijkt die droom op vele fronten niet haalbaar. Acht kinderen lijkt in theorie wel leuk, maar zelfs twee kinderen vallen soms in het gebruik wat tegen. Gelukkig is ons huis wel altijd een zoete inval van vrienden (groot en klein) die meespelen en mee-eten. Die drukke baan is wel gelukt, hoera (alhoewel ik ook momenten heb dat ik dat "hoera" maar achterwege laat). Het grote oude huis blijft een droom, de praktijk is voorlopig nog het lekker praktische nieuwbouwhuis. Overigens wel met appelboom, zij het een jonge appelboom met hoogstens tien appeltjes per seizoen. En ook de bakgeuren in huis zijn gerealiseerd: deels omdat ik inderdaad graag bak (en de jongetjes daar gretig bij meehelpen), deels omdat ik zeer beperkte huishoudvaardigheden heb waardoor bakluchtjes niet meteen vervangen worden door de frisse citroenlucht van een vers gepoetst huis.

Die knappe donkerharige man is trouwens ook gelukt. Minder succesvol ben ik in het stralend opereren als moeder: ik blijk helemaal niet zo geduldig met de kinderen, zeker niet als er gezeurd of gepiept wordt, en ook als verpleegster bij schrammen of koorts blijk ik geen natuurtalent.  Geen punt, want zo gaat dat met droombeelden: de werkelijkheid is nou eenmaal weerbarstig. Gelukkig komt af en toe een klein stukje van die droom dichterbij: binnenkort staat in onze huiskamer een prachtige piano (zie foto). Met een beetje geluk en veel oefening van Sam wordt onze woonkamer dus in de toekomst gevuld met muziek. Kan de oermoeder in mij mooi liedjes zingen met de jongens rondom de piano! Op naar het volgende deel van de droom realiseren…

 
Nog een week, en dan is het schooljaar weer voorbij. Altijd een heuglijk moment in een jong gezin, want kinderen zijn traditiegetrouw altijd moe, dreinerig en vervelend (want: toe aan vakantie) tegen het eind van het jaar.  En eerlijk is eerlijk: dat geldt ook voor de pappa's en mamma's. Voor moeders is de naderende zomervakantie ook altijd een goede aanleiding om een beetje melancholisch te worden: alweer een jaar voorbij, en mijn kleine grote jongen gaat na de zomer al naar de tweede klas.

School is voor Sam een feestje: alles is leuk, alles is interessant, en iedereen is zijn vriendje. Huppelend is hij dus het afgelopen schooljaar doorgegaan, en tussen zomer vorig jaar en deze zomer is de kleuter in hem echt verdwenen. Zijn vroeger zo ronde lijf en snoet zijn inmiddels definitief verworden tot lange lummel. Hij lijkt wel een aangeklede spijker: alles is te kort, en alles zakt van zijn billen af. Pappa en mamma zijn niet meer noodzakelijk, maar een luxe-artikel voor als je honger of dorst hebt: meneer heeft een eigen sociaal leven (telefoon voor Sam, een vriendje: "Nee, dat zal vanmiddag niet lukken, ik heb het al erg druk!"), bepaalt zijn eigen kledingkeuze (met heel aardig resultaat) en bakte een paar weken geleden helemaal zelf appelflappen.

Ongelooflijk trots zijn we natuurlijk op hem, alhoewel al die nieuw verworven kennis en kunde soms ook onhandig is. Zo werkt onze aloude truc van engels praten als de kinderen iets niet mogen horen niet meer sinds Miss Fine haar intrede heeft gedaan in de klas van Sam, en hij zich heel aardig redt in het engels dankzij de engelse les. Uitwijken naar duits lukt niet, want ook duitse les krijgt hij dankzij Frau Helga al. Frans gaat pas een optie worden als Martin en ik bijles nemen. Ook het lezen heeft hij helemaal ontdekt. Heel praktisch: hij leest Jesse geduldig boeken voor op de achterbank van de auto, en helpt mee met de route vinden op de borden. Maar ook krantenkoppen worden gescand ("Mamma: wat is kinderporno?"), en emails over de schouder meegelezen. Waakzaamheid is dus geboden…

Sam groeit in alle opzichten, en wij groeien met hem mee. Dat is genieten: van de mooie brieven die hij voor ons schrijft,  van het talent dat hij blijkt te hebben voor zingen en toneel, van het eerste gedicht dat hij op school schreef (met de zeer poetische tekst "De kat poept uit zijn gat"). Afgelopen weekend vond ik het, gezien al die groeispurten, tijd voor iets waar ik me al sinds zijn geboorte op had verheugd: ik ben Harry Potter gaan voorlezen aan hem. Hoera, mijn kind wordt groot!

 
Halleluja, de buit is binnen: Sam heeft vanmiddag zijn B diploma gehaald!

 Onze peuter is zich met een sneltreinvaart aan het ontwikkelen tot een grote wijsneus. Prachtig vind ik het om dat proces te volgen. Eigenlijk werkt dat bij een peuter super-simpel: je kijkt gewoon goed af wat je grote broer doet (of pappa, of een vriendje, of zelfs een geliefd boek- of TV personage), en probeert het dan zelf. Overigens: die techniek gebruik ikzelf ook nog steeds gretig. Als ik zie hoe Martin het bijvoorbeeld telkens weer voor elkaar krijgt om mij in te maken met hartenjagen (volgens mij door ervoor te zorgen dat hij iedere slag zoveel mogelijk zelf de regie heeft…maar die theorie moet ik nog beproeven). Of als ik mijn collega Noor telkens weer precies de juiste vragen zie stellen tijdens overleggen. En ook als ik vriendinnen telkens weer feilloos een hipperdepippe kledingcombinatie aan zie trekken. Dan kijk ik af, en probeer (met zeer wisselend succes) iets van hun succesverhaal te kopieren.

Jesse zit op het moment middenin de kopieerfase. Hij imiteert de hele dag door alles en iedereen. Soms heel handig en lief (als hij op de WC plast omdat Sam dat ook doet, of zijn eigen jas haalt en aantrekt, of een Pinksterlied van Sam vlekkeloos nazingt), soms reuze vermoeiend. Vanochtend bijvoorbeeld, toen hij weigerde te luisteren als ik vroeg "'Jesse, ga jij je boterham opeten/je speelgoed opruimen/je jas pakken" omdat hij, zoals hij meermalen op dwingende toon zei "Mega Mimmy" was. Was trouwens nog redelijk makkelijk op te lossen, want als ik het aan Mega Mimmy vroeg bleek zij best bereid om boterhammen te eten en op te ruimen. Gelukkig. Er loopt hier ook regelmatig een leeuw rond ("Wraah, ikke mamma opeetuh"), en Bob de Bouwer ("Kunnen we dat maakuh? Hou maar op!"), en heel soms een Koningin (maar alleen als hij een hoed heeft weten te knutselen).

Verder wordt er ook heel veel geoefend met grote mensen dingen. Er worden hele maaltijden gekookt in de kinderkeuken (favoriet is pizza met suiker), en worden boodschappen gedaan door met een tas aan de arm naar de keuken te wandelen, en er wordt voorgelezen aan knuffel en beer. Dat hij een goede pappa is voor zijn Foefa bleek gisteren. Op de creche had hij als traktatie van een jarige een velletje stickers gekregen. Jesse wist meteen wat hij daarmee wilde doen: thuis een stickervel voor Foefa maken, want als Foefa op het potje plaste ("moet Foefa wel GROOOTE plas doen") kreeg hij van Jesse een sticker. Zo gezegd, zo gedaan (zie foto's). Foefa deed inderdaad een plas (en ja: controle door Jesse wees uit dat het een grote was) en kreeg een sticker. Vader Jesse was tevreden. Ik kijk nu al uit naar goedopgevoede kleinkinderen!

   
Er waart op het moment een monster door ons gezin. Het is een lelijk, agressief en hongerig monster, en hij heet DJ. De DJ is een apparaatje (zelfs onze Jesse heeft het al aanbiddend over zijn "appaa-haatje") waarin je kleine schijfjes moet stoppen, die vervolgens 20 seconden van een meer of minder afzichtelijk liedje (denk aan Wolter Kroes, K3 en voor de pappa's en mamma's gelukkig ook wat verdwaalde top 40 hits) laten horen.

Schepper van dit monster is de marketingafdeling van onze Plus supermarkt. Ik beken het hier van harte: ik ben geen fan van marketingafdelingen. Als je levensopdracht is om via allerlei slinkse wegen te zorgen dat de mensheid niet nuttige en soms zelfs totaal overbodige artikelen aanschaft, lijkt mij dat een treurig vak. Ondanks die natuurlijke afkeer van marketing-trucs moet ik met pijn in het hart toegeven dat de marketing afdeling van de Plus uit briljante zielen bestaat. De een na de andere succesvolle spaaractie bedenken ze, en zelfs ik als hardnekkige cynicus doe daar aan mee. Zo hebben wij de afgelopen tien jaar als klant bij Plus al gratis glazen, ovenschalen, spellen, perkplanten, handdoeken en pannen bij elkaar gespaard. Allemaal kwalitatief zeer goede producten, die in een actieperiode van een maand bij elkaar gespaard konden worden. Deed ik dus allemaal volledig vrijwillig aan mee. Om mezelf een schoon geweten te bezorgen ("ik ben natuurlijk niet vatbaar voor al die marketing-manipulatie") verplichtte ik mijzelf wel altijd om er niet extra boodschappen voor te gaan kopen. Dus als je bij twee grote pakken toiletpapier 1 extra spaarzegel kreeg, kocht ik die natuurlijk niet (al was de verleiding soms groot).

Er is een probleem: de marketingdames (het zijn vaak dames, weet ik uit ervaring bij mijn eigen bedrijf) weten precies waar de zwakke plek zit van cynische klanten zoals ik. Daarom zijn ze zo goed in hun vak, en daarom vind ik ze zo eng. Die zwakke plek is de klant met kinderen. Vandaar de veelvuldige spaaracties gericht op kinderen. Succes verzekerd, want kinderen vinden alle spaaracties per definitie leuk (al spaar je troep en onzin bij elkaar), en geen klant zo cynisch of zij smelt wel bij de verlangende blik van haar kind. En dus  is ons huis de afgelopen jaren een verzamelplaats geworden van bij elkaar verzamelde kinder-troep. Een greep uit de opbrengst: voetbalplaatjes (natuurlijk…), knikkers, Street Beanz (waarvan volstrekt onduidelijk was wat het eigenlijk waren, en waar ze voor bedoeld waren, maar dat mocht de verzamelpret niet drukken), plaatjes voor aan je fietswiel, knuffels, kleine dierfiguurtjes, zwarte Pietjes, WK armbandjes…en dan vergeet ik er waarschijnlijk nog een boel. De opwinding van de actie is na een paar weken natuurlijk allang over, maar weggooien mag nog jarenlang niet van de kinderen.

De laatste rage is dus de DJ met bijbehorende Disco's (de schijfjes met liedjes erop). Heel slim van de marketingmonsters krijg je er eentje per 15 (!) euro. Als je bedenkt dat ik inmiddels 2 kinderen heb die willen sparen, en er 36 verschillende schijfjes te krijgen zijn, moeten er heel wat boodschappen gedaan worden om blije kindergezichtjes te krijgen thuis. En dat blije kindergezichtje is het marketing-toverwoord, want daar leeft iedere moeder voor. En dus zie ik mijzelf pakken Roosvicee inslaan voor de extra zegels (heel slim natuurlijk: geef extra Disco's bij luxe kinderproducten, geheid extra omzet), ben ik als een kind zo blij als de jongens Disco's krijgen van de klant voor en na ons (want bedelen om Disco's bij de uitgang vind ik niet netjes en mogen de jongens van mij dus niet, ondanks de dranghekken en rijen met kinderen erachter) en leef ik intens met ze mee als ze thuis de zakjes openmaken in de hoop dat daar een nieuwe Disco in zit.

Nog een paar weken, dan is de actie weer voorbij, gelukkig. Als dit soort acties te lang zouden duren vrees ik een faillissement…maar wel heel gelukkige kinderen!