Morgen is het een maand geleden. Terwijl de dagen zich vullen met alledaagse zaken (eindeloos vergaderen, snotterende peuter tevreden houden, wennen aan een ritme vol handbaltrainingen) rijgt zich door de dagen ook een lint van verdriet en herinneren. Zolang je moeder er nog is, is je relatie met haar een vanzelfsprekendheid: zo gewoon dat je nooit tijd besteed aan bedenken voor relatie je met haar hebt. xa0Je houdt van haar, en verder gaat alles zijn gangetje.

Nu ze er niet meer is, komt het rouwen. En rouwen doet precies dat waar je normaal gesproken niet aan toekomt: in honderden herinneringen wordt een beeld geschetst van wat je voor elkaar hebt betekent. En wat je nu dus gaat missen. Dat er niemand mij ooit meer x93Miekskex94 zal noemen bijvoorbeeld, ook al vond ik dat eigenlijk helemaal niet zox92n leuk koosnaampje. Dat ik voortaan zelf de Allerhande zal moeten halen. Helemaal geen moeite natuurlijk, maar ik was altijd zo onredelijk blij als mamma hem uit haar tas haalde, speciaal voor mij mee naar Amersfoort genomen. Iedere dag onstaan er zo een aantal ijkpunten uit al die jaren moeder en dochter zijn, en iedere dag besef ik dus weer een beetje meer wat ik daarin ga missen.

Wild enthousiast aanhoren dat Jesse xa0ineens x93Schaapje, schaapjex94 kan zingen, vol interesse alle 326 vakantiefotox92s bekijken, net zo blij als ik zijn dat ik drie gloednieuwe Harry Potter boeken voor 5 euro per stuk op de kop heb kunnen tikken, Sam verrassen door al zijn op school geleerde oude liedjes vlekkeloos mee te kunnen zingen: uit al die beelden destilleer ik de waarde van mamma voor mij. En die waarde is zo simpel, maar zo waardevol: zij vond ieder detail van mijn leven interessant, zij vond MIJ interessant. En hoe je het ook wendt of keert: dat gaat niemand op de wereld net zo hebben als zij, en dat blijft net zo fijn voor je als vijfjarig kind of als achtendertigjarige vrouw.

Heel lang geleden heb ik mijzelf voorgenomen alle tegenslag in het leven te benaderen vanuit de grondhouding x93Wat brengt dit mij, dat ik anders niet had gewetenx94. Maakt pijn of verdriet nooit minder, maar voelt in ieder geval minder machteloos. De les die ik uit het overlijden van mamma meeneem naar de toekomst is precies dat wat de kern was in onze relatie: ik wil voor Sam en Jesse ook die moeder zijn die enthousiast kan zijn over elk detail in hun leven. Want ik weet het nu uit ervaring: zox92n moeder hebben is een cadeau dat niemand je ooit meer afneemt!